Hayat, insanı sevdiği yerden sınamaz; tam aksine, en çok güvendiği duygunun tam ortasından vurur ve sana acımasız gibi görünen bu yöntemiyle aslında tek bir şey öğretir: Kırılmadan öğrenilen hiçbir ders kalıcı değildir. İnsan büyüdüğünü sandığı her dönemde hayat tarafından yeniden yoklanır; çünkü olgunluk, yaşla değil, kayıplarla ölçülür ve kayıp dediğin şey bazen bir insan, bazen bir hayal, bazen de kendine dair inandığın masum bir düşüncedir. Hayat sana sabrı anlatırken acele etmez, seni bekletir; kapıları hemen açmaz, seni o kapının önünde defalarca düşündürür, “gerçekten bu kapıdan geçmek istiyor musun?” diye sormadan içeri almaz. Öğretir ki; herkes iyi konuşabilir ama herkes iyi duramaz, herkes söz verebilir ama herkes yük taşıyamaz, herkes sevebilir ama herkes saygıyı koruyamaz.
İnsan zamanla şunu öğrenir: Saygı, birine bakarken eğilen başta değil, o kişi yokken değişmeyen davranıştadır; sevgi, büyük cümlelerde değil, zor zamanlarda vazgeçmemekte saklıdır ve değer, en çok sessizliğin içinde sınanır. Hayat, susmayı da öğretir ama bu suskunluk korkudan değil, bilgelikten gelmelidir; çünkü her konuşulmayan söz bir gün insanın içine ağırlık olarak çöker. Öğretir ki; güçlü olmak bağırmak değildir, güçlü olmak her şey dağılırken ayakta kalabilmektir; haklı olmak her zaman kazanmak değildir, bazen onurunu koruyarak kaybetmeyi bilmektir.
Ve en sarsıcı ders şudur: Kimse seni senin kadar düşünmez, kimse senin yükünü senin kadar omuzlamaz; bu yüzden hayat, insanı bir noktada yalnızlaştırarak güçlendirir. O yalnızlık ceza değildir; kendinle yüzleşmen için verilen en ağır ama en gerekli moladır. Hayat, seni mutlu etmek gibi bir vaat vermez; o sadece seni eğitir, yoğurur, eksiltir ve yeniden kurar. Ve bir gün dönüp baktığında anlarsın ki, seni en çok yaralayan şeyler aynı zamanda seni en çok büyüten şeylerdir; çünkü hayat, kalbini kırarak değil, kalbini öğreterek insan yapar.
