Küçük bir çocuk için beklemek çoğu zaman dünyadaki en zor şeylerden biridir. Çünkü sabretmek, doğuştan gelen bir beceri değil; zamanla gelişen, deneyimle pekişen bir süreçtir. Bir oyuncağın sırasını beklemek, istediği şeyi hemen alamamak, ekran süresinin bitmesini kabul etmek… Bunlar çocuklar için yalnızca günlük zorluklar değil, aynı zamanda sabrı öğrenme fırsatlarıdır.
Sabretmek, beynin ön bölgesindeki yürütücü işlevlerle ilgilidir ve bu bölge çocuklukta gelişmeye devam eder. Bu yüzden çocuklar doğal olarak dürtülerini hemen tatmin etmek ister. Ancak sabretmeyi öğrenmek, duygularını düzenleyebilmenin, hedefe odaklanmanın ve sosyal ilişkilerde uyumun temelidir.
Peki, bir çocuk sabretmeyi nasıl öğrenir?
İlk adım, çocuğun yaşına uygun beklentilerle başlanmasıdır. İki yaşındaki bir çocuktan uzun süre beklemesi beklenemez. Ama beş saniyelik bir bekleyiş bile onun için gelişimsel bir adımdır. Bu süre zamanla artırılarak sabır becerisi desteklenebilir.
Ebeveyn olarak çocukla birlikte bu bekleyişi isimlendirmek önemlidir. “Şimdi sıra kardeşinde, biraz bekleyelim.” gibi açıklamalar hem model olur hem de çocuğun ne yaşadığını anlamasına yardım eder. Bekleme süresi içinde alternatif bir uğraş sunmak da etkili olabilir: “Oyuncağını beklerken istersen bu kitabı birlikte inceleyelim.”
Sabretmek için en güçlü öğretmen, çocuğun en çok bağ kurduğu kişidir. Ebeveyn kendi öfkesini yönetebildiğinde, acele etmediğinde ya da çocuğun duygularını bastırmak yerine yanında kalabildiğinde, çocuk da bu becerileri zamanla içselleştirir.
Ayrıca çocuğa sık sık “hemen” her şeyi sunmak yerine, küçük bekleyişler koymak günlük yaşamda sabrı pekiştirir. Oyuncak hemen alınmaz, atıştırmalık birkaç dakika ertelenebilir. Bu küçük adımlar, büyük gelişimlerin temelidir.
Sabretmek zor bir iştir, evet. Ama desteklendiğinde çocuk için sadece bir beceri değil, içsel gücün de bir parçası hâline gelir.
