Sosyal çekilme çoğu zaman büyük bir kopuşla başlamaz. Bir davete gitmemek, telefonlara daha az cevap vermek, kalabalıklardan uzak durmak, insanlarla iletişim kurma isteğinin giderek azalması… Başlangıçta bunların her biri yalnızca “biraz yalnız kalma ihtiyacı” gibi görülebilir. Ancak geçici bir geri çekilme zamanla yaşam biçimine dönüşüyorsa, üzerinde durulması gereken sosyal bir sürecin başladığını söyleyebiliriz.
İnsan yalnızca bireysel bir varlık değildir; aynı zamanda ilişkiler içerisinde var olan sosyal bir varlıktır. Aile, arkadaşlıklar, iş yaşamı, okul ve içinde bulunduğumuz topluluklar bize yalnızca sosyalleşme alanı sunmaz; aidiyet, dayanışma, kabul görme ve kendimizi ifade etme imkânı da sağlar. Bu bağların giderek zayıflaması, kişinin toplumsal yaşamla arasındaki mesafenin büyümesine neden olabilir.
Sosyal çekilmenin en önemli tehlikelerinden biri de kendisini besleyen bir döngüye dönüşebilmesidir. İnsan iletişimden uzaklaştıkça sosyal ilişkileri azalır; ilişkileri azaldıkça yeniden iletişim kurmak daha zor hale gelebilir. Bir süre sonra yalnızlık tercih olmaktan çıkarak alışkanlığa, alışkanlık ise sosyal izolasyona dönüşebilir.
Bu nedenle erken belirtileri önemlidir. Sürekli planları iptal etmek, eskiden keyif alınan sosyal ortamlardan kaçınmak, yakınlarla iletişimi azaltmak, yeni ilişkiler kurmaktan vazgeçmek ve “kimseyle görüşmesem de olur” düşüncesinin giderek güçlenmesi dikkate alınmalıdır.
Çözüm ise kişiyi bir anda yoğun bir sosyal hayatın içine sokmak değildir. Küçük ve sürdürülebilir bağları yeniden kurmak daha değerlidir. Güvenilen bir kişiyle görüşmek, düzenli bir sosyal aktiviteye katılmak, aile ve arkadaş ilişkilerini yeniden canlandırmak, kişinin kendisini ifade edebileceği ve duygularının karşılık bulduğu sosyal alanlar oluşturmak önemli başlangıçlardır. Çekilme uzun sürüyor ve günlük yaşamı belirgin biçimde etkiliyorsa uygun bir ruh sağlığı uzmanından profesyonel destek almak da önemlidir.
Çünkü bazen insan toplumdan bir anda kopmaz. Önce birkaç kişiden, sonra birkaç ortamdan, en sonunda hayatın kendisinden uzaklaşmaya başlar.
Ve sosyal çekilmenin belki de en tehlikeli yanı şudur: Kişi ne kadar uzaklaştığını çoğu zaman ancak geri dönmek zorlaştığında fark eder.
