Şöyle dışarı çıktığımız zaman, bir esneme hissi ile birlikte temiz havayı ciğerlerimize kadar soluyup, kafamızı sağa sola çevirirken insanların koşuşturmalarını uzunca izledikten sonra kendimizce şu muhasebeyi yapmamız gerekir… Dünyamızı ısıtan güneş, saçlarımızı hafiften savuran rüzgâr, bütün yorgunluğumuzu alan toprak alanlar, şehrin aralıklı köşelerinde akan sular, hayat mücadelesi ile birlikte bir koşuşturma içerisinde olan insanlar… Her şeyin kıymetini bilmek gerekir.
Şöyle durmak bilmeden çalışan akrep ve yelkovan’a baktığımız zaman, aslında ne demek istediğimi çok iyi anlayacağınızı düşünüyorum. Çünkü bizim dinlenme anımızda bile ara vermeden çalışan o akrep ve yelkovan, sizce neyi kovalıyor olabilir? Ya da o hızlı atışının arkasındaki gerçek ne? İşte yapacağımız muhasebeden çıkaracağımız hayat envanterinin en büyük püf noktası bu: geri getirilemeyecek olduğumuz bir saniyemizin bile bilinmeyen kıymeti…
Sabah kalktığımızda, odalarında usulca uyuyan çocuklarımız; mahmurlaşmış göz bebeklerini ovalayarak günümüzün iyi geçmesi için arkamızdan dua eden eşimiz… Ayağımızın altından hiç eksilmeyen kedimiz, kalp atışlarımızla oynayan sokaktaki o sahipsiz köpeğin bile kıymetini bilmemiz gerekir.
Akrep ve yelkovanın hızlı bir şekilde getirmeye çalıştığı beklentilerimiz mi, yoksa koca ömre kurulan o cümleye atılacak olan o son nokta mı? İşte bu ayrımı iyi yapmak gerekir. Koca ömrümüzü; devam anlamına gelen virgüller ve bazen heyecanı yansıtan ünlemler ile heyecanlandıran bir cümle olarak düşünüp, bütün öğelere göz attığımız zaman aslında o koca cümlenin tek hâkimi olacak olan yükleme doğru koştuğumuzu anlamak o kadar zor da olmayacaktır. Çünkü koca bir cümlenin ne anlama geldiğini anlatan işte o yüklemdir. Akrep ve yelkovanın bütün çabası da o yükleme gitmektir. Kim, nerede, ne zaman, ne yapıyor; bütün soruların tek cevabı yüklem, özneyi ortaya çıkaracak olan yüklem…
İşte bu yüzden, varlığını hissettiğimiz her değerin kıymetini bilmek her zaman bizim leyimize olacaktır. Çünkü her ne kadar bu hayat cümlesinin öznesi olsak da, akıbetimiz her zaman yükleme bağlıdır. Bizi hiçbir satır başı kurtaramaz; o cümleye nokta geldikten sonra virgülün hükmü biter…
Hayat cümlesi devrik olmaz, noktalama işaretleri eksik olmaz orada… Hayat cümlesinde gizli özne yoktur; bütün zarf tümleçleri vardır orada, dolaylı tümleç apaçık ortadadır. Yükleme sorulan her sorunun mutlaka cevabı vardır.
Meseleyi çözmek için önce akrep ve yelkovanın ne yapmak istediğini anlamalıyız, sonra da bu hayat cümlesini yazana inanmalı… Öyle ya, bizim bu dünyada yazdıklarımız sadece hikâyeden ibarettir; hayat cümlesi olarak bahsettiğimiz hasbelkader ise, kurgusu olmayan gerçek yaşam demektir…
İşte bu yüzden bir şeyleri anlamlandırırken, öznesi olduğumuz cümlede hükmü verenin yüklem olduğunu unutmamak gerekir…
