Çocuğun kıymetsiz olduğu zamanda çocuk, babanın kıymetsiz olduğu zamanda da baba olduk… Bu tespiti bir cenazede duymuştum. Aslında bu tespitin başka konularda da söylendiğini duymuştum. Mesela öğretmenin değerli olduğu zamanda öğrenci öğrencinin değerli olduğu zamanda da öğretmen olduk… peki gerecekten böyle mi durum ya da aşağılık psikolojisi yaşayan bir neslin bireysel söylemlerinden mi ibaret tüm bunlar.
Harriet Lerner’in ‘‘Öfke Dansı’’ kitabını 2. el kitapçıdan almıştım çok önceleri ama yeni okuyabildim. Kitapta yazılanlardan çok daha fazla dikkatimi çeken şey kitapta birçok yerin altının çizilmiş olmasıydı. Benden önce okuyan kişi kendince önemli ve değerli gördüğü yerlerin altını çizmişti. Ama aynı satırları okuyan ben için bu satırlar çok da çizilesi değildi. Onun önemli ve değerli gördüğü kelimeler benim için sıradan, her zaman gördüğüm, belki hayatımın bir parçasına dokunmamış dizelerden ibaretti. Kitabı bitirdiğimde aklımda kalan şey birkaç aforizma değil insanların değer yargılarıydı. Anladım ki değer dediğimiz, önem atfettiğimiz ve bize ilginç gelen şeyler aslında geçmişimizin tarlasından geçen üstü başı toz olmuş, taşa ayağı takılıp düşmüş, yorulmuş, tükenmiş, beklemiş, sabretmiş ve umutları kırılmış bir ben filtresinden başka bir şey değilmiş. Bir şeyin değerli olup olmaması konusunda söz sahibi çoğu zaman geçmiş yaşantımızmış.
Öğretmen ya da öğrencinin kıymetsiz olması tam bu duruma giriyor mu bilmiyorum ama geçmişin taşlı yollarının bunda kesinlikle etkisi yoktur demek yanlış olur. Bunu benim duymam ve bu söze ilgi göstermiş olmama öğrencilik zamanımdan kalan kötü anılar ve buna eklenen öğretmenlik anılar etki etmiş olabilir. Tabi bu ifadenin tamamen doğru olması da mümkün. Hasılı değer yargılarımız mutlak değil izafidir çoğu zaman. Dikkat etmek, genellememek yargılamadan önce sorgulamak gerekebilir.
