Yazın sıcak ve hareketli günlerinden sonbaharın daha serin, değişken ve yağışlı günlerine geçerken birçok kişi vücudunda farklı ağrılar hissetmeye başlayabilir. Özellikle boyun, bel, sırt, omuz ve diz ağrılarında artış görülebilir. “Mevsim değişti, ağrılarım başladı” cümlesini özellikle kronik kas-iskelet sistemi problemi yaşayan kişilerden sıkça duyuyoruz.
Tek başına hava değişikliğinin ağrının doğrudan nedeni olduğunu söylemek doğru değildir. Ancak sıcaklık, nem, atmosferik basınç, fiziksel aktivite düzeyindeki değişiklikler ve kasların soğuğa verdiği yanıt bazı kişilerde mevcut ağrıların daha fazla hissedilmesine katkıda bulunabilir.
Sonbahara geçerken hangi ağrılar daha sık görülür?
Boyun ve ense ağrıları, bel ağrıları, sırt ve kürek kemiği çevresindeki ağrılar, omuz ağrıları, diz ve diğer eklem ağrıları, kaslarda sertlik ve gerginlik, baş ağrısı ve boyun kaynaklı gerilim tipi ağrılar, daha önce yaşanmış spor yaralanmalarına bağlı bölgesel ağrılar.
Özellikle artroz, geçirilmiş eklem yaralanmaları, kronik bel-boyun problemleri veya uzun süredir hareketsiz yaşam tarzı olan kişilerde bu şikâyetler daha belirgin olabilir.
Ağrılar neden artıyor olabilir?
- Sıcaklık değişimi kasları etkileyebilir; Sıcak havalarda kaslarımız daha rahat ve esnek hissedebilir. Havanın serinlemesiyle birlikte kaslarda sertlik ve gerginlik hissi oluşabilir. Özellikle gün içerisinde uzun süre oturan veya masa başında çalışan kişilerde boyun, omuz ve bel bölgesindeki kasların gerginliği ağrı olarak kendini gösterebilir.
- Hareket miktarımız değişir; Yaz aylarında açık havada yürümek, yüzmek ve daha fazla hareket etmek günlük yaşamın doğal bir parçası haline gelebilir. Sonbaharla birlikte açık havada geçirilen zaman azalabilir ve günlük fiziksel aktivite düşebilir.Hareket azalınca eklemlerin hareket açıklığı ve kasların dayanıklılığı da zaman içerisinde olumsuz etkilenebilir.
- Hava değişimlerine duyarlılık; Bazı kişiler özellikle eklem problemleri olduğunda hava değişimlerine karşı daha duyarlı olduklarını ifade eder. Atmosferik basınç ve nem değişikliklerinin eklem çevresindeki dokularda hassasiyet hissini artırabileceği düşünülmektedir. Ancak bu durum kişiden kişiye değişir ve her ağrıyı yalnızca hava değişimiyle açıklamak doğru değildir.
- Soğukta kaslarımızı fark etmeden kasarız; Serin havalarda vücudumuz ısı kaybını azaltmak için kas aktivitesini artırabilir. Omuzları istemsiz olarak yukarı çekmek, boynu koruyucu pozisyonda tutmak veya uzun süre aynı pozisyonda kalmak özellikle boyun ve omuz bölgesinde gerginliğe neden olabilir.
- Günlük rutinimiz değişir; Okulların açılması, işe dönüş, masa başında geçirilen sürenin artması ve günlük programların yoğunlaşması da ağrıların ortaya çıkmasında önemli bir faktördür. Yani bazen sorun sadece hava değildir; mevsim değişirken yaşam tarzımızın da değişmesi ağrının asıl tetikleyicisi olabilir.
Peki sonbahar ağrılarına karşı ne yapabiliriz?
- Hareketi bırakmayın; Ağrı olduğunda tamamen hareketsiz kalmak çoğu zaman çözüm değildir. Gün içerisinde kısa yürüyüşler yapmak, eklem hareketlerini korumak ve kişiye uygun egzersizleri düzenli olarak uygulamak kas-iskelet sisteminin sağlığını destekler. Her gün 20-30 dakikalık tempolu bir yürüyüş bile iyi bir başlangıç olabilir. Ancak mevcut bir ortopedik probleminiz veya kronik ağrınız varsa egzersiz programınız kişisel durumunuza göre düzenlenmelidir.
- Isınmadan egzersize başlamayın; Havaların serinlemesiyle birlikte egzersiz öncesi ısınma daha da önem kazanır. Egzersizden önce 5-10 dakikalık hafif yürüyüş, eklem hareketleri ve düşük yoğunluklu dinamik hareketlerle vücudu egzersize hazırlamak faydalı olabilir.
- Boyun ve omuzlarınızı gün içerisinde kontrol edin; Özellikle masa başında çalışan kişilerde farkında olmadan omuzlar öne ve yukarı doğru taşınabilir.
Gün içerisinde birkaç kez:
- Omuzlarınızı geriye doğru hareket ettirin.
- Boynunuzu nazikçe sağa ve sola çevirin.
- Göğüs kafesini açan hareketler yapın.
- Uzun süre aynı pozisyonda kalmayın.
Ağrı oluşunca hareket etmek yerine, ağrı oluşmadan düzenli hareket etmek daha etkili bir yaklaşımdır.
- Vücudunuzu soğuktan koruyun; Özellikle boyun, bel ve eklem problemi yaşayan kişilerin serin havalarda uygun kıyafetlerle vücutlarını sıcak tutmaları önemlidir. Ancak çok sıcak tutmak kadar, ani sıcaklık değişimlerine maruz kalmamak da önemlidir.
- Uyku düzeninize dikkat edin; Mevsim geçişlerinde uyku saatlerimizin ve günlük rutinimizin değişmesi kasların toparlanmasını ve ağrı algısını etkileyebilir. Düzenli uyku, yeterli sıvı tüketimi ve dengeli beslenme; egzersiz ve fizyoterapinin etkisini destekleyen önemli yaşam tarzı faktörleridir.
Ağrı varsa sıcak mı, soğuk mu?
Bu soru fizyoterapi pratiğinde oldukça sık karşımıza çıkıyor. Genel olarak kaslarda gerginlik ve sertlik hissedilen durumlarda ılık uygulamalar rahatlatıcı olabilir. Ancak yeni gelişmiş travma, şişlik veya akut yaralanmalarda yaklaşım farklı olabilir. Bu nedenle “Her ağrıya sıcak iyi gelir” veya “Her ağrıya buz uygulanmalı” şeklinde tek bir kural yoktur. Ağrının nedeni, süresi, eşlik eden belirtiler ve kişinin mevcut sağlık durumu değerlendirilerek uygun yöntem belirlenmelidir.
Ne zaman fizyoterapiste başvurmalıyız?
Mevsim geçişlerinde ortaya çıkan hafif kas gerginlikleri çoğu zaman günlük hareket düzeninin iyileştirilmesiyle azalabilir. Ancak ağrı: Uzun süredir devam ediyorsa, giderek şiddetleniyorsa, hareketlerinizi kısıtlıyorsa, gece uykudan uyandırıyorsa,uyuşma veya güç kaybı eşlik ediyorsa, travma sonrasında ortaya çıktıysa, eklemde belirgin şişlik veya kızarıklık varsa, profesyonel değerlendirme almak önemlidir. Mevsim değişiklikleri hayatımızın doğal bir parçası. Vücudumuzun da bu değişime uyum sağlaması gerekiyor. Sonbahara girerken fiziksel aktiviteyi azaltmak yerine hareketi günlük rutinin bir parçası haline getirmek, doğru egzersizleri yapmak, kasları ve eklemleri korumak ve vücudumuzun verdiği sinyalleri dikkate almak ağrıların yönetilmesinde önemli bir rol oynar. Çünkü sağlıklı hareket, yalnızca ağrıyı azaltmak için değil; ağrının tekrar etmesini önlemek ve yaşam kalitesini artırmak için de önemlidir.
