Yanlış anlamayın ama astrolojiyi bilim olarak kabul etmiyorum. “Pseudoscience” yani sahte bilim bence. Bazıları sözdebilim de diyor. Nedir sözdebilim? Bilimsel çalışmaların gerektirdiği materyal, yöntem, doğrulanabilirlik gibi temel ölçütleri karşılamayan ve yeterli bilimsel araştırmayla desteklenmeyen iddia, inanç, bilgi ve uygulamaların tümü.
Kadim bilgelik filan gibi söylemlerle karşınıza çıkanlara itibar etmeyin. Kadim bilgiler çok farklı bir boyut. O bu yazımın konusu değil.
Niye sözdebilim astroloji kısaca anlatayım. Test edilebilirlik ve yanlışlanabilirlik, ampirik kanıt eksikliği, bilimsel yöntemden uzaklık ve tutarlılık sorunu gibi temel meselelerden ötürü.
Öncelikle bilimin temel prensiplerinden biri, ortaya atılan hipotezin test edilebilir ve yanlışlanabilir olmasıdır. Astrolojik iddialar genellikle çok genel, muğlak ya da kişisel yorumlara açık olduğundan, kesin olarak test edilip çürütülemezler. Bu da astrolojiyi bilimsel bir disiplin olmaktan çıkarır. Astrolojinin doğruluğunu destekleyen güvenilir, tekrarlanabilir bilimsel deneyler yoktur. Örneğin, aynı burçta doğmuş insanların kişilik özelliklerinin ya da kaderlerinin benzer olduğu, kontrollü çalışmalarla gösterilememiştir. Astrolojik sistemler, gözleme ve analize dayansa da, hipotez oluşturma, deney yapma, veriyi analiz etme gibi bilimsel yöntemleri kullanmazlar. Çoğunlukla eski gelenekler ve mitolojik yorumları temel alırlar. Batı astrolojisi, vedik astroloji, Çin astrolojisi gibi farklı astroloji okulları(?) arasında temel prensiplerde bile büyük farklılıklar vardır her şeyden önce. Bu da bilimsellikten uzak bir keyfiliği işaret ediyor doğal olarak.
Siz bakmayın acımasız iş piyasasında tutunamayan beyaz yakalıların kişisel gelişim furyasında astrolojiye sarmasına. Ya da mesleklerinde dikiş tutturamamışların astrolog olmasına. Hatta kolay yoldan gelir kapısı görüp naif insanları kandırmalarına.
Bir de astronomiyle astrolojiyi kıyaslayanlar var. Olacak iş değil. Kıyas kabul etmez de işte insan beyni kavramları, olayları ancak karşılaştırarak anlıyor diye böyle yollara gidiyor bazıları. Demem o ki bilim olmayan astrolojiden kültürel, psikolojik ve tarihsel bağlamlarda inanç ve semboller aracılığıyla anlam üretmek yani bir nevi zoraki anlam damıtmak ancak çaresizlik, umut arayışı ve can sıkıntısı ile açıklanabilir.
“Merkür retro yapıyor elektronik cihazlarınız bozulacak”, “Satürn ileri gidiyor şans sizinle olacak”, “Aslan kadını liderdir”, “Balık erkeği duygusaldır”, “Yengeç evcimendir” gibi üfürmelerle avunmak istiyor insanoğlu. Rasyonel açıklamalardan ziyade fal, büyü, astroloji gibi safsatalara kanmak kolayına geliyor. Dikkat edin bu astrologlar burcunun özelliklerini taşımadığını söyleyen insanları hemen “Ama senin güneş burcun yüzünden uymuyor, yükseleninin ters etkisi, ay burcun vesile olmuştur.” gibi savlarla savuşturuyorlar.
Bir insanı tanımak için ilk olarak burcunu soran insanları dehşete kapılarak izliyorum. Bu bir aşağılama ya da küçümseme değil kesinlikle. Sadece anlamlandırmakta çektiğim güçlüğün güçlü bir ifadesi. Eskiden ortama uyum sağlamak, uzaylı ya da Fransız kalmamak için inanmasam da, onaylamasam da burç sohbetlerine iştirak ederdim. Artık onu da yapmıyorum. Varsın dışlasınlar. Burçlar, fallar, astrolojiye dair söylenecek ne varsa tek bir cevabım var epeydir: İlgilenmiyorum 🙂
Sevgiyle kalın…
