Sınavlar akademik hayatın yapı taşıdır. Gerek eğitim sürecinin öncesinde gerek eğitim sürecinin içinde gerek eğitim sürecinin sonunda sağlıklı değerlendirme yapılabilmesi açısından eğitim kurumlarında sıklıkla tercih edilen bir araçtır. İlkokuldan yükseköğretime kadar sınavlar öğrenciler için bir stres faktörü olabilmektedir. Bu yazımızda özellikle liseye geçiş veya üniversiteye geçiş için yapılan sınavlarda stresimizi nasıl kontrol altına alabileceğimize, stresin olumsuz etkilerinden nasıl korunabileceğimize değinelim.
- Kendinize özel bir defteriniz olsun, bu defterde duygularınızı, düşüncelerinizi yazınız. Aslında bu sizin duygularınızı hem daha iyi tanımaya hem de süreç içinde bu duyguları daha kolay kabul etmenize yardımcı olacaktır. Bu deftere duygu ve düşüncelerinizi yazdıkça hem farkındalığınız artacak hem de duygusal bir boşalım yaşayacaksınız.
- Olay-Düşünce(İnanç)-Duygu-Davranış-Farkındalık incelemesi yapabilirsiniz. Örneğin bir deneme sınavından istediğiniz sonucu alamadınız, bu olaydır. Bu istemediğiniz deneme sonucuyla birlikte o anda zihninize gelen düşünceleri de düşünce kısmına yazmalısınız. Örneğin bu deneme sınavı sonucu sizin sınavda başarısız olacağınızı veya asla başaramayacağınızı düşündürmüş Daha sonra neler hissettiğinizi dikkat edin ve bunu da duygu kısmına yazmalısınız. Bu düşünceler sizi yetersiz, değersiz hissettirmiş olabilir. Sonra bedeninize, tepkilerinize ve davranışlarınıza dikkat edin, nasıl tepki veriyorsunuz? En sonda ise bu durumu gerçekçi bir bakış açısıyla değerlendirmelisiniz. Kendinize şu soruları sorabilirsiniz; “Bir arkadaşınız sizin yaşadığınızı yaşasa ve sizin düşündüğünüz, hissettiğiniz gibi düşünüp hissetse ona ne önerirdiniz? Ne söylerdiniz?”, “Bunun başka bir açıklaması olabilir mi?”, “Farklı bir pencereden bakılacak olsa neler görürdünüz?” Bu sorular olayları daha sağlıklı değerlendirmenize yardımcı olacaktır.
- Nefes egzersizleri ve gevşeme hareketleri de sizin bedensel ve psikolojik olarak rahatlamanıza yardımcı olacaktır. Bu nefes ve rahatlama çalışmaları tek başına yeterli değildir, bu sebeple kendinizi inceleyin ve farkındalık düzeyinizi arttırmaya çalışın, bu sizin güçlü ve zayıf yönlerinizi keşfedip kendinizi daha iyi geliştirmenize fırsat oluşturacaktır.
