Ya Rabbi! Bildir de ben beni bileyim. Beni bilen ben ile kendime geleyim. Benim bensizliğim ile ben Seni bileyim. Seni bilmeyen beni ben neyleyeyim… (Mevlana Celaleddin Rumi)
İnsanoğlu bilmediklerinin ustasıdır…
Profesyonel ve usta kelimelerinin insanoğlu ile ilgili kullanılmaması gerekiyor. Çünkü bana göre profesyonel veya usta demek, her şeyi son detayına kadar bilen demek. Ama insanın bildikleri, bilmediklerinden veya bildiğini zannettiklerinden ibaret. Zaten sonsuz bilme kapasitemiz yok, hangi ustalık peşindeyiz?
Doğada herhangi bir ağacın küçücük bir parçasını son detayına kadar keşfetmek için bir değil, birçok insan ömrü yetmez. Zaten insan kendini geliştirdikçe ne kadar bilmediğinin şahidi oluyor. İnsanın gelişeni, kendini geliştiren, kendini geliştirebilen ve geliştikçe mütevaziliğini kaybetmeyeni makbuldür. Çünkü ben bilgili insanları iki tür olarak ayırıyorum: bilgilendikçe ne kadar bilmediğini fark edip mütevazı kalanlar ve bilgilendikçe çok bildiğini “zannederek” kendini çok bilgili hesap edenler. Ve birinci gruptaki insanlar, sahip oldukları bilgiyi insanlara hiçbir karşılık beklemeden sunarlar; lakin ikinci gruplardan bilgiyi kolaylıkla alamazsın ve size sunulan bilgi o kadar kısıtlı ki o bilgiden de bir fayda sağlamak zordur. Ve bu ikinci gruptaki insanlar bilmiyorlar ki zaten bildiklerini paylaştıkça daha çok öğrenirler.
Neden insanın bildikleri zannettiklerinden ibaret demek olduğunu düşünüyorum? Çünkü insan beyni dijitaldir, sürekli yenilenmede ve zaman geçtikçe hafıza yenileniyor ve eskiden öğrendiklerimizin çoğu, yenisiyle yerlerini değiştiriyor. Aklımızda kalanların çoğu, hislerimizle eşleştirdiğimiz bilgilerdir. Onun için bildiklerimiz, o an için bildiğimizi zannettiklerimizden ibaret. İnsanoğlu yalnız bir işi iyi bilen veya iyi bilmeye çalışan varlık olarak nitelendirilmelidir. Çünkü insanın bilme kavramını idrak ettiğinde bu anlamı başka türlü ifade etmenin mümkünsüzlüğü aşikârdır.
Onun için bildiklerimizi bilmeye başladığımızda bilmediklerimizi de kale alalım ve herkes için fayda sağlayacak bütün bilgileri mütevaziliğimizden ödün vermeyerek paylaşalım.
