NARSİSTLERİN ŞEMALARI
Narsisizm denilince akla ne geliyor? Aslında kökeni çok geçmişe dayanıyor. Yunan Mitolojisi’nde Narkissos’a dayanan bir hikaye, bir mit. Nasıl mı başladı bu hikaye? Gelin hep birlikte narsisizme bakalım.
Gene günlerden bir gün av izindeki Narkissos susamış ve bitkin bir şekilde bir nehir kenarına gelir. Buradan su içmek için eğildiğinde, sudan yansıyan kendi yüzü ve vücudunun güzelliğini görür. O da daha önce fark edemediği bu güzellik karşısında adeta büyülenir. Yerinden kalkamaz, kendine aşık olmuştur. O ana dek kimseyi sevmediği kadar, sevmiştir kendi görüntüsünü . O şekilde orada ne su içebilir, ne de yemek yiyebilir, ayni Ekho gibi Narkissos da günden güne erimeye başlar ve orada sadece kendini seyrederek ömrünü tüketir. Öldükten sonra da vücudu nergis çiçeklerine dönüşür. Narsisizmin mitolojik hikayesi böyle. Peki bu narsisizm bize ne yapar. Narsist kişilik bozukluğu olan kişilerle nasıl yaşamalıyız? Narsisizm de kendini delice beğenenlerin kendinden başkasının üstün olmadığını düşünen kişilerin yaşadığı bir bozukluk. Benmerkezci ve kibirli düşünmenin hedefinde olan bir bozukluk aslında. Bir narsistin gözünden dünyaya bakmayı öğrenmeli, empatik ve şefkatli iletişim kurmanın yollarını öğrenmeliyiz.
Bu kişilerle nasıl yaşamalıyız? Bu kişilerle ilgili önce bilmemiz gereken şemalarıdır. Terk edilme/istikrarsızlık, kuşkuculuk/kötüye kullanma, duygusal yoksunluk, kusurluluk/utanç, sosyal izolasyon/yabancılaşma, bağımlılık/yetersizlik, hastalık ve tehditler karşısında dayanıksızlık, iç içe geçme/gelişmemiş benlik, başarısızlık, hak görme/büyüklenme, yetersiz öz denetim/öz disiplin, boyun eğicilik, kendini feda, onay arayıcılık, karamsarlık, duyguları bastırma, yüksek standartlar/aşırı eleştiricilik, cezalandırıcılık. Bu şemalarımızdan kendini feda, boyun eğicilik, terk edilme/istikrarsızlık, kusurluluk/utanç, duyguları bastırma, duygusal yoksunluk, kuşkuculuk/ kötüye kullanma, yüksek standartlar tetiklediği şemalardır. Narsisizmle ilgili tipik şemalar, duygusal yoksunluk, kuşkuculuk/ kötüye kullanma, kusurluluk/utanç , boyun eğicilik , yüksek standartlar, hak görme/büyüklenme, yetersiz öz denetim, onay arayıcılıktır. Narsisizmin kökenine baktığımızda şımartılmış çocuk, bağımlı çocuk, yalnız/yoksun bırakılmış çocuk vardır. Şımartılmış çocuk, çok fazla şımartılıp her istediği yapılan çocuk modelidir. Hayatında da her istediğini yapabileceğini düşünür. Bağımlı çocuk, ebeveynlerin çocuğa her şeyi vermesidir, çocuğun tek başına yapamamasıdır. Yalnız ve yoksun bırakılmış çocuk ise başarıların muhteşem şekilde elde edilebileceğini sevginin performansa dayalı olduğu türdür. Hep mi kötü narsisizm? Hayır. Sağlıklı narsisizm var. Olması gereken narsisizm türüdür. Hepimizde olan narsisizm. Anlayışlı ve sevgi dolu ebeveyn yaklaşımları çocuğun sağlıklı narsisizm geliştirmesini sağlar.
Narsistlerle yaşarken onları kendileriyle empatik bir şekilde yüzleştirmeye çalışıp onları da anlamaya çalışarak ama destek almalarını da sağlamalıyız.
