İnsan olmak, yalnızca dünyaya gelmekle başlayan biyolojik bir varoluş değildir. Asıl mesele, insan olmanın hakkını verebilmektir. Çünkü insanı insan yapan; yüzünün güzelliği, sahip olduğu makam ya da servet değil, kalbinin derinliğinde taşıdığı vicdan, sevgi, adalet, merhamet ve hoşgörü ile başkasının hayatına dokunma biçimidir.
İnsan olmak; iyi ile kötüyü ayırt edebilmek, başkalarının haklarına saygı duymak ve adil davranabilmektir. Kendi çıkarlarının ötesinde başkalarını düşünebilmek, başkasının acısını hissedebilmek ve yardımlaşma ruhunu yaşatabilmektir. Farklılıklara saygı duymak, sevgiyi ve güler yüzü büyütebilmek; hayatın ve evrenin anlamını sorgulamak, sanat üretmek ve insanlarla alçakgönüllülükle bağ kurabilmektir.
Hakiki insan olmak, önce kendine karşı dürüst olmayı gerektirir. Bu da kendi kusurlarını görebilmek, yanlışlarıyla yüzleşebilmek, gerektiğinde özür dilemeyi bilmek ve en önemlisi kendini başkalarından üstün görmemek demektir. Zira insanın en büyük yanılgısı, kendi eksiklerini görmeden başkalarının hayatını yargılamasıdır. Oysa hayat, kimsenin kusursuz olmadığı uzun bir öğrenme yolculuğudur.
Bazen bir insanın kalbini kırmamak en büyük iyiliktir. Bazen sessizce dinlemek, uzun cümlelerden daha kıymetlidir. Bazen de hiçbir karşılık beklemeden uzatılan bir el, bir insanın hayata yeniden tutunmasına vesile olur. Çünkü gerçek iyilik, yalnızca görüldüğünde değil, kimse görmediğinde de varlığını koruyabildiğinde anlam kazanır.
İnsan, başkalarına gösterdiği yüzüyle değil, kimsenin görmediği yerdeki davranışlarıyla tanınır. Evinde eşine, çocuğuna, annesine, babasına nasıl davrandığı; kendisine hiçbir faydası dokunmayacak bir insana nasıl yaklaştığı, karakterinin en gerçek aynasıdır. Dışarıda herkese karşı nazik görünmek kolaydır. Asıl erdem, en yakınındakilere de aynı özeni, saygıyı ve sevgiyi gösterebilmektir. Çünkü iyilik evde başlar, oradan hayata yayılır…
“Hakiki insan, gücünü başkalarını incitmekten değil, incitmemeyi seçebilmekten alır. Bilgisini üstünlük kurmak için değil, aydınlatmak için kullanır. Makamıyla insanları küçültmez, sahip olduklarıyla böbürlenmez. Bir başkasının başarısını kıskanmak yerine onun sevincine ortak olabilir. Çünkü bilir ki başkasının ışığının parlaması kendi ışığını karartmaz.
Belki de insan olmanın en derin sınavı, kendisine benzemeyeni anlayabilmektir. Farklı düşünene tahammül etmek, farklı inançlara saygı duymak; dini, mezhebi, dili, kimliği ve yaşam biçimi ne olursa olsun insanı, insan olduğu için değerli görebilmektir.
Merhamet, yalnızca kendimize benzeyenlere gösterdiğimiz bir yakınlık değildir. Gerçek merhamet, sınırlarımızın ötesine geçebildiğimiz yerde başlar.
İnsan, önce kendi nefsini tanımalı; kibirden, öfkeden, hırstan, kıskançlıktan ve bencillikten arınmaya çalışmalıdır. Çünkü kalp, kin ve nefretle doluyken hakikatin güzelliğini görmekte zorlanır.
Yaradan’a yaklaşmanın yollarından biri de O’nun yarattıklarına şefkat, sevgi ve saygıyla bakabilmektir.
Unutmamalıyız ki hiçbirimiz bu dünyaya kalıcı olmak için gelmedik. Hepimiz bir gün geride bıraktığımız iyi ya da kötü davranışlarla, dokunduğumuz hayatlarla hatırlanacağız. İnsanların hafızasında nasıl bir iz bırakacağımızı ise bugün yaptığımız seçimler belirleyecek.
Belki bir gün insanlar ismimizi unutacaklar ama zor zamanlarında yanlarında olduğumuzu unutmayacaklar. Belki söylediklerimizi hatırlamayacaklar ama kendilerini yanımızda nasıl hissettiklerini hep hatırlayacaklar… Öyleyse insan, ardında yalnızca mal, mülk, makam ya da başarı bırakmayı değil; güzel bir iz, iyilikle anılan bir hatıra, dokunduğu gönüllerde bir parça huzur ve mutluluk bırakmayı da hedeflemelidir. Çünkü hayatın sonunda önemli olan ne kadar yaşadığımız değil, nasıl yaşadığımızdır.
Hakiki insan olmak; kusursuz olmak değil, kusurlarının farkında olarak iyi bir insan olmaya çalışmaktır. Her gün biraz daha öğrenmek, biraz daha anlamak, biraz daha sevmek; biraz daha merhametli, adil, doğru ve dürüst olabilmektir.
Ve belki de insanın kendisine sorması gereken en önemli soru şudur:
Ben bu dünyada yalnızca yaşayan biri miyim, yoksa varlığımla hem kendi hayatımı hem de başkalarının hayatını güzelleştirebilen biri miyim?
Çünkü insan olmanın gerçek değeri, kendisi için biriktirdiklerinde değil, başkalarının hayatına kattıklarında saklıdır.
İnsan, kalbi kadar insandır. Geride bıraktığı iyilik kadar hatırlanır. En güzel insan ise varlığıyla başka bir cana kendini değerli, güvende ve insan hissettirebilendir. İnsan olmanın en büyük makamı, insan kalabilmektir… “En büyük erdem de iyi bir insan olabilmektir.”

















