Toplumda genellikle konuşmak bir güç göstergesi, sesini yükseltmek ise haklılığın nişanesi olarak görülür. Oysa gerçek anlamda bir olgunluk, kelimelerin bittiği yerde başlar. Sessizlik, hiçbir şeyin eksikliği değil; aksine, her şeyin fazlalığıdır.
Susmak çoğu zaman bir eksiklik veya çekinme hali olarak yanlış anlaşılır. Ancak insanın kendi iç dünyasında ve dış dünyasıyla kurduğu ilişkide sessizlik, aslında en rafine ifade biçimlerinden biridir.
Neden Susar İnsan?
Her sessizliğin arkasında farklı bir niyet, farklı bir duruş yatar:
Edebinden Susan: İnsan, muhatabına duyduğu saygıdan ötürü susar. Cevap verebileceği halde, ortamın nezaketini bozmamak adına dilini dizginler. Bu, sözün bittiği yerde karakterin devreye girmesidir.
Hayasından Susan: Bir kötülüğe, bir çirkinliğe veya bir edepsizliğe şahit olduğunda, o seviyeye inmeyi kendine yakıştıramaz. Onun suskunluğu, bir onay değil, o çirkinliği kendi varlığıyla reddetmesidir.
Sevgisinden Susan: Kırmaktan korktuğu, incitmekten çekindiği o “en yakın” için susar. Kelimelerin bazen bir kılıç kadar keskin olabileceğini bilir; bu yüzden sevdiklerini korumak için kendi sesini yutar.
Bilgisinden Susan: Gerçek bilgi sahibi olan bilir ki, her lafın her vakitte söylenmesi gerekmez. Bir tartışmayı kazanmanın, huzuru kaybetmekten daha değersiz olduğunu kavradığı için susar. O suskunluk, aslında zihnin bilgeliğiyle dolup taşmasının bir yansımasıdır.
“Söz gümüşse, sükût altındır.”
Bu kadim söz, sessizliğin değerini vurgulayan en kıymetli mirastır. Ancak bu suskunluk, pasif bir kabulleniş değil; aksine, seçilmiş bir erdemdir. Gereksiz yere konuşup etrafı gürültüye boğmak kolaydır; zor olan, doğru vakitte, doğru niyetle sükûneti kuşanabilmektir.
Unutmamak gerekir ki; anlamlı bir sessizlik, boş bir konuşmadan çok daha derin sesler çıkarır. Bazı insanlar sessizlikleriyle anlaşılır, bazıları ise çok konuşarak kendi içlerindeki boşluğu ele verirler. Hayatın karmaşası içinde, edebini, hayasını, sevgisini ve bilgisini sükût ile taçlandırabilenler, kelimelerin tükendiği yerde bile en büyük sözü söyleyenlerdir.
