İşte Türk futbolunun en önemli yapısal sorunlarından biri de bu.
Kulüplerin altyapı takımları var, lisanslı oyuncuları, antrenörleri, ligleri ve tesisleri var. Ancak bunların öncesinde, futbolcunun temel gelişimini sağlayacak bir eğitim zinciri yeterince oluşmuş değil.
Ben buna “Futbolun temel eğitim sorunu” diyorum.
Altyapının altyapısı ne olmalı?
- Çocuk yaşta doğru hareket eğitimi.
- Koordinasyon, denge ve motor beceri gelişimi.
- Topla tanışma ve temel teknik eğitim.
- Oyun zekâsı ve karar verme becerisi.
- Yaşa ve gelişim seviyesine uygun antrenman.
- Çocuğu tanıyan, geliştiren ve yönlendiren eğitimci antrenörler.
Bunlar oluşturulmadan 12-13 yaşında bir çocuğu alıp ondan futbolcu olmasını beklemek, “Binanın temelini atmadan kat çıkmaya benzer.”
Benim tezim şu:
Futbolcu altyapıda yetişmez; futbolcu olmanın temelleri altyapıdan önce atılır. Altyapı ise bu temellerin üzerine inşa edilir.
Soru şu:
Türkiye’de futbol okullarının önemli bir bölümü gerçekten futbolcu yetiştirme merkezleri mi, yoksa çocuklara futbol oynatılan ticari organizasyonlar mı?
Bence bu ayrımı yapmadan Türk futbolunun geleceğini konuşamayız.
Ancak burada bir ayrım yapmak gerekiyor: Futbol okullarının ücretli olması tek başına sorun değildir.
Elbette tesis, antrenör ve organizasyon maliyetleri var. Sorun, ticari kazancın çocukların sportif gelişimlerinin önüne geçmesidir.
Bence bu düzenin de üç temel sakıncası var:
- Çocuklar müşteri konumuna düşüyor. Gelişim yerine devamlılığı ve ödediği ücret önem kazanıyor.
- Eğitimci yerine organizatör anlayışı öne çıkıyor. Futbol pedagojisi ve gelişim ikinci planda kalıyor.
- Yetenek ile ekonomik imkân birbirine karışıyor. Maddi imkânı sınırlı ama yetenekli çocuklar fırsat eşitsizliği yaşayabiliyorlar.
Peki, çözüm ne diyeceksiniz?
Bence futbol okulları yalnızca ticari işletme mantığı ile değil, aynı zamanda birer futbol eğitimi kurumu sorumluluğu ile çalışmalı.
- Eğitim standartları oluşturulmalı.
- Antrenör yeterlilikleri denetlenmeli.
- Yetenekli ve imkânı kısıtlı çocuklara burs imkânı sağlanmalı.
- Çocukların gelişimleri düzenli ölçülmeli.
- Kulüplerle gerçek bir yetenek geliştirme ve yönlendirme sistemi kurulmalı.
Ve benim en önemli gördüğüm ilke:
“Çocuğun futboldaki geleceği, ailesinin ekonomik gücüne değil, gelişim potansiyeline bağlı olmalı.”
Ve Gençlik ve Spor Bakanlığı, TFF ile kulüplerin altyapı ile ilgili politikaları ve sistemleri kusursuz olmalı.
Zira altyapı, kulüplerin kendi başına çözmeye çalışacağı bir mesele değildir. Devlet politikası ile desteklenen, futbolu yönetenlerin takibini yaptığı, kulüplerin sorumluluk üstlendiği ulusal bir spor eğitim sistemi olması gerekir.
Gelecek ay,
Önce sporcu, sonra futbolcu.
