Öyküler de insanlar gibi hayatın tam ortasına doğarlar. Bir geçmişleri elbette vardır, onu hemen oracıkta göremeyiz ama. Gösterilmek istenen o an için izin verilen kadardır. Fazlası yok. Fazlalıklara belki de hiç gerek yoktur. Hem öykülerde hem hayatta.
Öykülerin de insanlar gibi etrafında döndükleri çekirdekleri ama bir varoluş çekirdekleri mutlaka vardır. Kurmacalar tıpkı gerçek yaşam gibi o çekirdeklere muhtaçtırlar. Olmasa da olur mu? Lezzetsiz, tatsız ve tuzsuz öykülerin ortasında, gerçek zihin mezarlıklarının karanlıklarında olursa olur.
Madem bir evrende yaşıyoruz ve bilinçli bir yaradılışın ürünü olarak düşünebiliyoruz. O halde kendi zihnimizde kendi evrenimizi kurmacalar yoluyla kurabiliriz. Metaforlarla süsleyip, cümlelerle fotoğraflarını çekebiliriz. Metaforların amacı benzerine pas vermek olmalı, ona doğru projektörü çevirmek olmalı ama asla onun yerine geçmek olmamalı. Metaforlarla anlatmak kolay ancak gerçek metaforu bulmak, işte bütün mesele orada.
İnsanın metaforu diğer bir insandan başkası olamaz. İnsan insandan esinlenir, ilham alır, birilerine benzemeye çalışır, onun gibi olmayı hayal eder. Ama asla onun yerine geçemez.
Gurme bir okuyucu iyi bir eserde ya da iyi bir filmde, kurmaca tasarımlarını, metaforları, çekirdekleri kolayca fark edebilir. Her kitabı her filmi herkesten farklı okumak, izlemek daha çok okumak ve izlemekle elbette mümkün olabilir. Önemli olan onları görmek ve fark etmektir.
İnsanların da öyküler gibi çekirdeklerle, metaforlarla ve karakterlerle dolu bir yapıları olduğuna inanırım. Öykülerde kurgulaması zor olan bu ögeleri insanlarda görebilmek çok daha zor olsa gerek. Edebi tabiriyle “gurme okurluk” burada yerini “insan sarrafı” tanımına bırakıyor gibi sanki. İnsanlarda bu döngüyü görebilmenin yolu çok daha karmaşık gibi. Uzun bir yaşam, çok insan tanımak, çok gezip, çok okumuş olmak, verilen mücadeleler, zorluklar, çatışmalar vb. saymakla bitmeyen insan çözümlemeleri yani insan deşifresi öyle kolay olmamalı zaten.
Öykülerin akışı da insan yaşamı gibi asla bir düzlemde ilerlemiyor. İnişler, çıkışlar, sürprizlere gebe köşe başları, geçmişten yapılmış kamburların o dayanılmaz ağırlıkları, gelecek miyoplukları bunların hepsi yaşama dair belirtilerdir. O son noktayla biten öykü ile ekrandaki o düz çizgiyle bittiği görülen ömür farklı tasarımların benzer sonuçlarına sahiptirler.
Okuduğumuz öyküler gün gelip unutulsa da verdiği hissiyatlar, o işte unutulmuyor sadece ruhumuzun bir köşesine siniyor. Yıllar geçse bile benzer bir durumla karşılaştığımızda; sindiği yerden öyle bir çıkıyor ki inanmak hayret verici. Okuduğumuz birçok eserde, türü ne olursa olsun bunun böyle olduğuna inanırım.
Ruhlara sinen bir öykünün içinde, gönüllerin birbirine değdiği o en güzel kurmacaların peşinde koşan güzel bir ömür dileğiyle o zaman.
Vesselam.

















