Alarm sabah 07.00’de çaldığında eliniz istemsizce ertele tuşuna gidiyorsa, zihninizde çoktan bir hüküm verilmiş demektir: “Ben sabahları erken kalkamayan biriyim.”
Peki, bu hükmü kim verdi? Kimlik dediğimiz şey tam olarak nedir ve nasıl şekillenir?
Kimlik, kime dönüşüyor oluşun ve süreç içerisinde kim olduğundur. Bana göre kimlikleri birbirinden ayıran en temel güç, insanın kendi direksiyonuna geçebilmesidir, yani iradesidir. Kendi terazisinde karar verebilen ve kendine söz geçirebilenler, kimliklerini başkalarının insafına bırakmaz, bizzat inşa ederler.
İyi bir kimlik inşası büyük devrimlerle değil, minik adımlarla başlar. Önce şu soruları masaya yatırmalıyız: “Nasıl bir bireyim, İsteyip bekleyen miyim, harekete geçen mi?”
Çünkü sadece istemek yetmez. “Ben kitap okumak isteyen biriyim” dediğiniz sürece, hayatınız boyunca sadece “isteyen” olarak kalırsınız. Ama elinize o kitabı alıp tek bir paragraf bile okuduğunuzda, artık “kitap okuyan biri” olma yoluna girmişsinizdir. Biri iki günde bir kitap bitirir, diğeri günde sadece beş sayfa okur. İkisi de aynı kimliği taşır; aralarındaki tek fark, kendi üzerlerindeki hakimiyet derecesidir.
Elbette bu hikayeyi sıfırdan yazmıyoruz. Çocukluktan itibaren çevremizin üzerimize yapıştırdığı etiketlerle büyüyoruz. “Sen yaparsın, yeteneklisin” cümleleriyle büyüyenler özgüvenli bir kimlik geliştirirken; “Sen anlamazsın, beceriksizsin” sözlerine maruz kalanların iç sesi zamanla kendi aleyhlerine çalışmaya başlıyor. Kendi üzerinde söz hakkı olmadığını düşünen zihin, pes ediyor.
İyi haber şu: Bu etiketler alnımıza kazınmış değil. Kimlik değişimi her an mümkün.
Yaptığımız küçücük tercihlerle kimliğimizi yukarı da çekebiliriz, aşağı da. Yıllardır sigara içmeyen biri, “Günde bir daldan ne olacak?” dediğinde yeni bir kimliğe kapı aralar. Bunun tam tersi de geçerlidir.
Peki ya tökezlersek? Ya üçüncü günde o beş sayfayı bile okuyamazsak?
Hiç sorun değil. İrade, hiç hata yapmamak demek değildir; düştüğün yerden ertesi gün tekrar kalkabilmektir. Bir kez ayağa kalkmayı başaran zihin, ikinci denemede kendinde çok daha büyük bir güç bulur. İnsan, yapısı gereği her tekrarında bir öncekine göre ustalaşır.
İnsan parça parça da olsa en çok nerelerde gezinirse ona dönüşür, kimliği o renge bürünür. Bu yüzyıllardır değişmeyen bir gerçekliktir. Bazen silkinip “Bu ben değilim, ben esasen böyle biriyim” diyerek kolları sıvamak gerekir. Bir kolu sıvamayı başaran kararlılık, diğerini daha kolayca yapacaktır.
İsteyen değil yapan olmak, edilgen bir bekleyen değil aktif bir yaşayan olmak. Bir kez “ben yapanım” dediğinde işler değişir, gözler başka görür, zihin başka çalışır. “Ben çalışkan olmak istiyorum” diyerek yaşamakla “ben çalışkanım” diyerek yaşamak iki farklı dünya doğurur. Sen hangi dünyanın içinde olmak istediğini bir düşün.
Kimliğinden memnun olmayanlarımız vardır elbet; onları bir adım öne alalım.
Yeni bir hikaye yazmak için bugün, hatta tam şu an harika bir zaman. Her gün yeni bir “sen” oluyorken, daha gelişmiş bir “sen” olmak neden mümkün olmasın?
Mümkün.
















