Akran, kişiyle aynı yaşta veya yakın yaş grubundaki kişilere denir. Zorbalık ise kişinin istemediği ve rahatsız edici şekilde davranışların olmasına denir.
Sözel, fiziksel, duygusal gibi zorbalık türleri vardır. İnsanların dış görünüşleriyle alay etmek, grupların dışına itmek, yalnızlaştırmak, lakaplar takmak zorbalıklar arasındadır.
Hepimiz akran zorbalığını ve zorbalığın ne olduğunu aslında biliyoruz ancak sorun şu ki kendimiz bunu yaptığımızda veya birileri tarafından özellikle yakın çevremiz tarafından buna maruz kaldığımızda bu durumun zorbalık olup olmadığını anlayamıyoruz.
Özellikle kültürümüzde “insanlara zorbaca davranmak şakacı bir yanınızın olduğu anlamına gelir” yanlış inancı bizleri zorbalığa açık hale getirmektedir.
Birinin adı-soyadı, kilosu-boyu, dişleri, gözlüğü gibi özellikleriyle dalga geçmek o kişiyle ne kadar yakın olduğunuzu ve sizin şakacı yanınızın ne kadar iyi olduğunu gösterir şeklindeki inançlar sonucu şu an komedyen olarak kendilerini niteleyen bazı insanların da zorbalık yaptığını görebiliriz.
Diğer bir sıkıntı ise bu tarz söylemlere kişi bozulur, kendini kötü hisseder ama hiçbir şey söyleyemez çünkü hep şunu duymuştur; “O senin arkadaşın sadece sana takılıyor, her şeyi çok ciddiye alıyorsun bu kadar alıngan olma, sen de bizimle böyle konuşabilirsin ne olacak ki” gibi konuşmalar sonucu kişi özellikle sözel zorbalığın zorbalık olduğunun farkına varamaz. Böyle bir insanın bu söylemlere karşı sessiz kalıktan sonra da diğer zorbalıklara da karşı durabilmesi çokta beklenemez. Bunun sonucunda öz güvensiz, kendinin ifade edemeyen, sosyal izolasyona sahip ve sürekli kendini kusurlu hisseden bireylerle karşı karşıya kalabiliriz. Toplum olarak şaka adı altında birçok zorbaca davranışlar kabul görmüş ve benimsetilmeye çalışmaya devam edilmektedir.
Peki gerçekten şaka mı zorbalık mı bunu nasıl ayırt edeceğiz?
Şakada herkes eşittir, kimsenin canı yanmaz, sonucunda kırgınlık olmaz, seviyesi vardır, karşıdakinin sınırları gözetilir, kimse üzülmez.
Zorbalıkta empati yoktur, kincidir, kırgınlık vardır, hakaret vardır, kişilik sınırları aşılır,
“Arkadaşın olduğu için ona her şeyi yapabilirsiniz, o senin kötü biri olmadığını bilir” yanlış inancı hakimdir.
Zorbalıkla şaka arasındaki farkı içselleştirip bir sonraki yazıda nasıl başa çıkacağımızı öğrenelim. 🙂
