İnsan olmak, “Vicdanlı olmak” ana gaye.
Din amaç değil araçtır. Cevap, günah, helal ya da haram noktasında bizi insan olmaya götüren araçtır.
Hedef İnsan-ı Kamil olmaktır. İnsanı kamil tasavvufta insanın ulaşabileceği en üst makamdır. Dünyevi arzularından kurtulup ilahi aşka yönelen kişidir. Kamil insanlar önce kalbi sonra da akli olgunluğa ermiş, doğru bilgiyi keşfetmiş ve aklıyla da vakıf olmuş kişilerdir.
Mevlana’ya göre kimseyi kırmayan ve kimseye de kırılmayan insandır.
Nefsi ile meselesi kalmamış insandır. Kimi İslam bilginlerine göre Hz. Muhammed (S.A.V.)’den başka hiç kimse gerçek manada İnsan-ı Kamil değildir. Gayretimiz kamil bir müminin özellikleri ile aynı anlamı taşıma çabası olmalıdır. Kamil insanın sözleri doğru, işleri iyi, ahlakı güzeldir. Marifet sahibidir. Eşyayı ve ondaki hikmetleri gereği gibi bilir. Tasavvufi anlamdaki İnsan-ı Kamil ile günlük dilde kullanılan kamil insan/olgun insan ifadeleri arasında esasen bir ilişki bulunmamaktadır. Vurgulanmak istenen erdemdir. Erdem insanın ahlak olarak iyiye yönelmesi demektir. Ahlaklı olmanın getirdiği doğruluk, yardımseverlik, yiğitlik, bilgelik, alçakgönüllülük,iyi yüreklilik, ölçülülük gibi niteliklerin genelidir. Fazilettir. İnsanın ruhsal olgunluğa ulaşmasıdır.
Erdem insanlar arası ilişkilerin gereği veya sonucudur.
Erdem kavramı felsefe tarihin başlangıcından beri vardır. Ahlaki olarak doğru olanı yapıp, yanlıştan sakınmaktır. İnsan ve yaşamın anlamı nedir? Sorusuna verilen felsefi cevap;
Erdemli olmak olarak belirtilmiştir. Erdemli olmanın ilk koşulu sevgi ise ikincisi saygıdır. Erdemli insan gülerken ağlamasını, ağlarken de gülmesini bilen insan olmalıdır. Başkasının ardında konuşmamak, kimsenin kalbini kırmamak, kötü söz söylememek erdemli insanların özelliğidir.
Lokman Hekim’in güzel bir sözü vardır;
“Namazdayken kalbini, insanlar arasındayken dilini, sofradayken elini, başkalarının evindeyken gözünü muhafaza et.”
Erdemli insan kişilikli, kaliteli insandır. Kaliteli insanın da iyi tarafları baskındır. Ve daima iyi olmalıdır ki kamil insan olabilsin. Günün hesabını yapmalıdır.
- Bugün kendim için ne yaptım?
- İnsanlık adına ne faydam oldu?
- Allah adına hangi iyilikleri yaptım?
Olgun insan;
- Başarılıdır,
- Çalışkandır,
- Açık yüreklidir,
- Kendine güvenir,
- Hoşgörü sahibidir,
- Anlayışlıdır,
- Saygılıdır,
- Sabretmesini bilendir.
Dileğim odur ki; Erdemli olmanın güzellikleri ile, olgun insanlarla hemhal olalım.
