Merhaba değerli okurlarım,
Bugün kalemimi, varlığıyla dünyayı güzelleştiren, ancak çoğu zaman kendi sağlığını en sona bırakan biz kadınlar için kâğıda döküyorum. Bir okurumun hassas ricası üzerine bu ayki köşemi; kadın bedeninin o muazzam, karmaşık ama bir o kadar da zarif dengesine ayırmak istedim.
Kadın bedeni, bir doğa olayı gibidir; mevsimleri vardır, döngüleri vardır. Bu döngünün merkezinde ise hormonlar yer alır. Günümüzde stresin, sentetik gıdaların ve şehir hayatının getirdiği kimyasal yüklerin bu ritmi bozduğunu üzülerek gözlemliyorum.
Şimdi kadın ve bitkiyi anlatan birkaç örnek vereyim sizlere.
Kadın ve Bitkinin Önemi
1- Hormonal Dengenin Anahtarı: Hayıt (Vitex Agnus-Castus)
Kadın sağlığı denilince benim için listenin başında her zaman Hayıt gelir. Trakya’dan Anadolu’nun en uç köylerine kadar kendiliğinden yetişen bu mütevazı bitki, aslında tam bir hormon orkestra şefidir.
- Dengeleyici Güç: Hayıt, doğrudan hormon içermez. Hipofiz bezini uyararak vücudun kendi hormonlarını (özellikle progesteron) dengelemesine yardımcı olur.
- PMS ve Menopoz: Adet öncesi yaşanan o bitmek bilmeyen gerginlik, sancı ve ödem için adeta bir kurtarıcıdır. Menopoz dönemindeki sıcak basmalarında ise vücudun yeni ritmine alışmasını sağlar.
- Cilt ve Ruh Hali: Prolaktin dengesini sağladığı için hormon kaynaklı sivilcelerin ve açıklanamayan hüzünlerin giderilmesinde çok kıymetlidir.
2- Dişiliğin Simgesi: Civanperçemi (Achillea Millefolium)
Eski Anadolu geleneğinde “binbir yaprak otu” olarak bilinen Civanperçemi, kadın sağlığının en sadık dostlarından biridir.
- Döngü Düzenleyici: Adet düzensizliklerinde ve aşırı kanamalarda dengeleyici bir rol üstlenir.
- Kist ve Miyom Desteği: Fitoterapide özellikle yumurtalık kistleri ve miyom oluşumlarını baskılamak amacıyla hazırladığımız özel kürlerin vazgeçilmezidir.
3- Sakin Bir Ruh İçin: Melisa ve Hatmi Çiçeği
Kadın sağlığı sadece fiziksel değil, ruhsaldır da. Stres, hormonlarımızı en hızlı bozan etkendir.
- Melisa (Oğulotu): Panik atak hissini yatıştıran, stres kaynaklı kalp çarpıntılarını dindiren harika bir “nefes” bitkisidir. Tansiyonu dengeler ve uykuya geçişi kolaylaştırır.
- Hatmi Çiçeği: Nazik yapısıyla vücuttaki tüm mukozayı korur. Sadece öksürükte değil, kadınlarda sık görülen mide hassasiyetlerinde de yumuşatıcı bir bariyer oluşturur.
- Aslanpençesi: Özellikle hormon bozukluğuna bağlı tüylenme sorunlarında ve erken menopoz riskinde “altın bitki” olarak nitelendirilir.
- Adaçayı: Doğal östrojen kaynağıdır. Ancak dikkat; emziren annelerde sütü azaltabileceği için kontrollü tüket.
Ve detaya inelim yeni bir başlıkla…
Kadın Sağlığı ve Doğanın Şifalı Reçeteleri
1- HAYIT (Vitex Agnus-Castus)
Akdeniz havzasına özgü, mor salkımlı, çalı formunda bir bitkidir. Türkiye’de özellikle Ege, Akdeniz ve Marmara bölgelerinde, dere kenarları ve nemli topraklarda kendiliğinden yetişir.
Faydaları: Kadın hormonlarının (östrojen/progesteron) “orkestra şefi” gibidir. Prolaktin seviyesini dengeleyerek doğurganlığı artırır, PMS semptomlarını (gerginlik, ağrı) hafifletir ve menopozdaki sıcak basmalarına iyi gelir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Gebelik şüphesi olanlar ve hormon ilacı kullananlar, uzmanına danışmadan kullanmamalıdır. Etki için en az 3 ay düzenli tüketim şarttır.
2- ASLANPENÇESİ (Alchemilla Vulgaris)
Yüksek dağ çayırlarında ve nemli orman açıklıklarında yetişir. Avrupa ve Türkiye’nin yüksek kesimlerinde bulunur.
Faydaları: Rahim kaslarını güçlendirir. Polikistik over (PCOS) ve aşırı tüylenme sorunlarında hormon dengeleyici olarak kullanılır. Adet sancılarını dindirir ve rahim duvarını destekleyerek tutunmayı kolaylaştırır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Kan sulandırıcı etkisi olabilir. Ameliyat öncesi dönemde kullanımı bırakılmalıdır.
3- CİVANPERÇEMİ (Achillea Millefolium)
Türkiye’nin hemen her bölgesinde yol kenarlarında, çayırlarda yetişen dayanıklı, çok yıllık bir bitkidir.
Faydaları: Pelvik bölgedeki kan dolaşımını hızlandırır. Rahimdeki kist ve miyomların küçülmesine destek olur. Adet düzensizliği, şiddetli regl ağrıları ve beyaz akıntı sorunlarında şifalı bir reçetedir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Güneşe karşı hassasiyet yapabilir. Hamileler ve emziren anneler tüketmemelidir.
4- KIRMIZI AHUDUDU YAPRAĞI (Rubus Idaeus)
Kuzey yarım kürenin ılıman iklimlerinde yetişir. Türkiye’de özellikle Karadeniz ve Marmara bölgesinde yaygındır.
Faydaları: “Rahim toneri” olarak adlandırılır. Rahim kaslarını tonize eder, doğurganlığı artırır. İçerdiği zengin magnezyum ve kalsiyum ile yumurta kalitesini destekler.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Diyabet hastaları kan şekeri takibi yapmalıdır. Hamileliğin ilk 3 ayında kullanımı için mutlaka hekime danışılmalıdır.
5- HİDRASTİS (Goldenseal)
Kuzey Amerika kökenlidir, nemli orman tabanlarında yetişir. Türkiye’de kültürü zor yapıldığı için genellikle aktarlardan temin edilen bir bitkidir.
Faydaları: İçindeki “berberin” sayesinde doğal antibiyotiktir. İdrar yolu enfeksiyonlarında, kronik vajinal mantarlarda ve iltihaplı kadın hastalıklarında çok güçlü bir arındırıcıdır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Çok güçlüdür, 2 haftadan uzun kullanılmamalıdır. Tansiyonu yükseltebilir; hamileler kesinlikle kullanmamalıdır.
6- HATMİ ÇİÇEĞİ (Althaea Officinalis)
Bahçelerde ve dere kıyılarında yetişen, Türkiye’de çok yaygın olan şifalı bir çiçektir.
Faydaları: Mukoza dostudur. Sistit ve idrar yolu hassasiyetlerinde rahatlatıcı bir tabaka oluşturur. İltihap giderici özelliğiyle kadın sağlığında “yatıştırıcı” olarak kullanılır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Diğer ilaçların emilimini yavaşlatabilir; ilaçlarla arasında 2 saat fark bırakılmalıdır.
7- MELİSA (Oğulotu)
Akdeniz iklimini sever. Gölgeli ve nemli yerlerde, Türkiye’nin birçok yerinde kolayca yetişir.
Faydaları: Stres, doğurganlığın en büyük düşmanıdır. Melisa, sinir sistemini yatıştırarak stresi azaltır, uyku kalitesini artırır ve adet sancısına bağlı sinirsel gerginlikleri giderir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Tiroid ilacı kullananlar hekimine danışmalıdır. Sedatif etkisi nedeniyle dikkat gerektiren işlerden önce tüketilmemelidir.
8- ÇOBAN ÇANTASI (Capsella Bursa-Pastoris)
Tarla kenarlarında, yol kenarlarında, Türkiye’nin hemen her yerinde yetişen yıllık bir bitkidir.
Faydaları: Kanama durdurucu özelliği ile bilinir. Menopoz geçiş dönemindeki düzensiz, şiddetli kanamalarda ve doğum sonrası iyileşme sürecinde destekleyicidir.
Dikkat Edilmesi Gerekenler: Kan pıhtılaşmasını etkileyebilir. Kan sulandırıcı ilaç kullananlar ve tiroid hastaları kullanmamalıdır.
Zehra Kılıç’tan Altın Notlar
Demleme Usulü: Şifayı öldürmeyin! Bitkileri asla kaynatmayın. Kaynamış suyu ocaktan alın, bitkiyi içine atıp 10 dakika ağzı kapalı (uçucu yağlar kaçmasın diye) demleyin.
Ölçü Hayattır: “Doğaldır, zararı olmaz” yanılgısına düşmeyin. Her bitki bir ilaçtır ve dozu kaçırıldığında vücuda yük olabilir.
Kendinize Zaman Ayırın: Bir fincan bitki çayı içmek sadece bir içecek tüketmek değil, kendinize ayırdığınız 10 dakikalık bir şifa ritüelidir.
Kadın sağlığı; ihmal edilemeyecek kadar değerli, korunması gereken en kutsal emanettir. Kadınların hassas ve ruhsal yapılarına göze aldığımızda, bitkinin önemi gerçekten burada çok büyük. O yüzden tüm kadınlar hayatında bitkiyi bulundurmalı ve onu rahatlatacak en doğru ürünle hayatını kolaylaştırmalı. Doğanın ritmiyle uyum içinde, sağlıkla ve güzellikle kalın..
Kürler: En iyi sonuç için 21 gün kullanıp 7 gün ara vererek bedeninizde dengeyi kurun.
Uzman Kontrolü: Bitkiler doğaldır ancak her ilaç gibi doğru dozda etkilidir. Kronik rahatsızlığınız varsa mutlaka hekiminize danışın. Hastalıklarınızı ise yaşayacağınız her türlü sorunlarınızda bizlere başvurabilirsiniz.
