Çocukluğum aklımda. Gençliğim, okul yıllarım, bir zamanlar kıymetli sandığım sözler, üzerimde izi kalan cümleler, içimde sessizce büyüyen kırgınlıklar… Dünümden bugüne taşıdığım ne varsa zihnimin görünmeyen raflarında duruyor.
İnsan geçmişini geride bıraktığını düşünür. Oysa geride kalan yalnızca zamandır, yaşanmışlık değil. Bazı hatıralar silinmez, biçim değiştirir. Bir vakit can yakan şey, yıllar sonra insanın kendisini tanımasına vesile olan bir işarete dönüşür.
Pişmanlıklarım da aklımda, kırgınlıklarım da. Mücadelelerim henüz tamamlanmış değil. Belki insanın en büyük yanılgısı, hayatın bir gün bütünüyle tamamlanacağına inanmasıdır. Oysa varoluş, eksikliklerle birlikte anlam kazanır. Her tamamlanmış görünen hikâyenin içinde söylenmemiş bir cümle, kapanmış sanılan bir yaranın içinde yeniden açılabilecek bir hatıra vardır.
Hafıza ise güvenilir olduğu kadar yanıltıcıdır. Bazen en küçük ayrıntıyı yıllarca muhafaza eder, bazen dün yaşananı bile lades misali bir anlık dalgınlığa teslim eder. Demek ki hatırlamak, yalnızca zihnin işi değildir; insanın neyi muhafaza etmeye değer gördüğüyle de ilgilidir.
Dostluk ile arkadaşlık arasındaki mesafe burada başlar.
Her yakınlık samimiyet değildir. Her paylaşım mahremiyet, her beraberlik aidiyet taşımaz. İnsanları birbirine bağlayan şeyin bağın kendisi olduğunu düşünmek kolaydır; oysa kimi ilişkiler yalnızca ihtiyaçların aynı zamanda kesişmesinden ibarettir.
Bir insan yalnız kaldığında sizi arayabilir. İçinde taşıdığı ve kimseye söyleyemediği sözleri size bırakabilir. Güveninizi sığınak, gücünüzü dayanak, varlığınızı kendi eksikliğini tamamlayan bir unsur olarak görebilir.
Sonra ihtiyaç ortadan kalktığında yakınlık da anlamını yitirir.
Böyle ilişkilerde insanın fark etmeden verdiği yalnızca zaman değildir. Dikkatini verir, güvenini verir, merhametini verir, zihninden bir parça bırakır. Karşılığında aldığı şey çoğu zaman bir teşekkür bile değildir; yorgunluktur.
Asıl yıpratıcı olan da budur.
Çünkü güvenin ihlali, çoğu zaman açık bir kötülük şeklinde gelmez. Bazen fazla samimiyet kılığında yaklaşır. Bazen dertleşme, bazen ihtiyaç, bazen dostluk görüntüsünde kendisini saklar. İnsan gerçeği fark ettiğinde yalnızca karşısındakini değil, kendi muhakemesini de sorgulamaya başlar.
“Ben mi yanlış anladım?”
Belki de insanın kendisine yönelttiği en ağır soru budur.
Bir süre sonra herkes şüpheli görünmeye başlar. İçtenlik ile çıkar arasındaki çizgi belirsizleşir. Yakınlık tehdit, mesafe ise güvenlik gibi algılanabilir.
Fakat insanın kendisini korumak için bütün kapıları kapatması da başka bir tür kayıptır.
Bu yüzden akıl, burada duygunun karşısında duran bir duvar değil, ikisi arasındaki ölçüdür.
Aklımda artık yalnızca kimlerin beni kırdığı yok. Ben kimi kırdım, kimden uzaklaşırken haksızlık ettim, hangi ilişkide kendim olmaktan vazgeçtim, hangi yakınlığı yalnız kalmamak uğruna sürdürdüm, hangi sessizliği olgunluk zannettim, bunların hepsi var.
Çünkü insan yalnızca kendisine yapılanların toplamı değildir. Bir başkasının hafızasında bıraktığı iz de onun kimliğinin bir parçasıdır.
Eskisi gibi değilim.
Bu, değiştiğim için değil, gördüklerimin beni kendime biraz daha yaklaştırdığı için.
Artık hayatımda bir seçicilik var. Herkese kapalı değilim fakat herkese açık da değilim. Sınırlarım var. Eksiklerim var. Yanlışlarım var. Hayatıma dâhil olmasını istediğim insanlar kadar, uzaklığını tercih ettiğim insanlar da var.
Fikren uyuşmadığım bir insanı düşmanlaştırmadan uzak durabilmeyi öğrendim. Bir ilişkinin bitmesini her zaman ihanet saymamayı, bazı ayrılıkların yalnızca yolların birbirine artık uymadığını gösterdiğini anlamayı öğrendim.
Ve en önemlisi, insanları hayatımda tutmanın erdem olmadığını fark ettim.
Bazen birini bırakmak sevgisizlik değil, kendine karşı dürüstlüktür.
Aklımda…
Unutmuyorum.
Fakat hatırladıklarımın beni geçmişte bırakmasına da izin vermiyorum.
Yanıldım demek istemiyorum, çünkü her yanılgı bir kayıp değildir. Bazıları insanın kendi sınırlarını keşfetmesi için ödediği bedeldir.
Bugün daha temkinliyim.
Daha az inanıyor değilim, neye inanacağımı daha iyi biliyorum.
Daha az seviyor değilim, sevgimin nerede anlamını yitirdiğini biliyorum.
Daha uzak değilim, yalnızca kendime ait olan mesafeyi koruyorum.
İnsanın olgunluğu, kimseye ihtiyaç duymamak değildir.
Kime, neden ve ne kadar ihtiyaç duyduğunu bilebilmektir.
Benim “aklımda” dediğim şey de tam olarak budur:
Geçmişi taşımak değil, geçmişin içinden geçerek kendini yeniden tanımak.
Velhasıl, bazı şeyler unutulmaz.
Ama her hatırlanan şey, yeniden yaşanmak zorunda da değildir.
Sevgilerimle.
