Öncelikle bu kavramlar kendi aralarında karıştırılan ve nedenleri tam anlamıyla bilinmeyen kavramlar olduğu için bunları açıklayalım…
Gerçek açlık; vücudun enerji ve besin ögelerine ihtiyaç duymasıdır. Enerji düşüklüğü, halsizlik, karnın guruldaması gibi belirtilerle ortaya çıkar ve birden fazla yemek seçimine açık bir durumda olunur. Yemek yenildikten sonra tokluk oluşur ve tüm bu süreç yavaş yavaş ilerler.
Duygusal açlık ise; temel anlamda tetikleyiciler açlık değil, duygular ve alışkanlıklardır. Stres, kaygı, üzüntü, öfke, yalnızlık gibi duygular yemek yeme isteğini arttırabilir. Burada bir anda ve yoğun bir şekilde gelen yeme isteği, özellikle belirli yiyecekler üzerinde yoğunlaşır. Tokluk veya açlık burada bir etken değildir, tokluk durumunda dahi yeme isteği yüksek olabilir. Yemek sonrasında suçluluk ve pişmanlık hissedilebilir.
Duygusal açlık durumunda ise en başta yapılacak olan; 10 dakika bekleyip asıl ihtiyacın anlaşılmaya çalışılmasıdır. En son ne zaman yemek yenildiği, gerçekten aç olunup olunmadığı, isteğin özellikle bir yiyecek üstünde yoğunlaşıp yoğunlaşmadığı düşünülmeli ve karar verilmelidir. Eğer bu sorulara verilen yanıtlar duygusal yeme tanımına uygun yanıtlar ise istenilen yemeklerden ve bu yoğun isteğe cevap vermekten ziyade, besin ögesi açısından zengin bir ara öğün tüketimi olabilir. Ayrıca bu durum gece-gündüz hangi saat aralığında yaşanıyorsa alınacak tedbir ve atılacak ilk adım da ona göre belirlenir. Mesela kahvaltıdan hemen sonra bir duygusal açlık durumunda o anki durum değerlendirildikten sonra kısa bir yürüyüş yapılabilir, kitap okunabilir, arkadaşlarla vakit geçirilebilir… Özetle, zihni ve bedeni meşgul edecek herhangi bir aktivite veya etkinliğe yönelebilir. Bu durum akşam yaşanıyorsa bir bitki çayıyla birlikte küçük sağlıklı bir atıştırmalık tüketilebilir. Kısa bir duş alınabilir, gün içerisinde su/sıvı tüketiminde bir aksaklık olduysa o tamamlanabilir.
Ve ayrıca bu durum özelinde kişinin kendini iradesiz hissetmesi, kilo aldığını hissetmesi, yeme isteğinin önüne geçemediği zamanlar diyet sürecinin bittiğini düşünmesi vb. düşünceler o süreçte gayet normaldir. Burada önemli olan, yaşanılan durumun o anlık meydana geldiğinin bilincinde olmak ve devamında duygusal yeme konusunda aynı bilinçle sürece devam etmektir.
