Düşüncelerin Sanatsal Anatomisi

Neresinden bakarsanız bakın “düşünme” konusu derin ve zor bir meseledir. Özellikle bizim gibi toplumlarda. Düşünme ile ilgili atasözlerimiz ve deyimlerimiz de malum hepsi ortada. Düşünmek çoğu zaman zor gelir insana. Yorucudur çünkü. Bu karşımızda dimdik duran koskoca bir dağı delip, içinden geçmeye benzer, bazen de tam tersine yolu uzatmaya benzer. Beynimiz her zaman kolay olanı seçmeye meyillidir ne de olsa. Kandırılmaya en müsait organımızın beynimiz olduğunu düşündüğümüzde çok da yanılmış olmayız herhalde.

Henry Ford, “Düşünmek zor iştir, muhtemelen bu yüzden çok az insan düşünür.” demiş. Bu sözü biraz modifiye edersek; “Güzel düşünmek zor iştir, bu yüzden çok az insan güzel düşünür.” diyebiliriz. Güzel düşünmenin zorluğu da başka bir tartışmanın konusu olsa gerek.

Burada düşünme meselesini felsefi ya da klinik olarak ele alma yetkimiz yok. Bunu bilim hala incelemeye devam ededursun, biz konuya gönülden bakmaya devam edelim yine. Birçok düşünce teknikleri, üretici, eleştirisel ve tersine düşünme yöntemleri vs. bunların hepsi herkesin hemen kolayca ulaşabileceği bir yerlerde mevcut. Bize lazım olan bu tekniklerden önce – ki bu alanları çok iyi bilsek bile- bunların hayatımıza kimlerle, nerede ve nasıl dokunacağı kısmıdır.

Yaşama sanatının icrasına giden ilk yol düşünceyle başlıyor olmalı. İşte tam da burada devreye güzel düşünme sanatı giriyor. Düşüncelerimiz finalde tüm hayatımızı yöneten bir güç halini biz istemesek de alıyor bir şekilde.

Düşüncelerimize; “beynimizin çenesi” de diyebiliriz. Önemli olan bu çeneyle kiminle, nerede ve nasıl konuşacağımızı bilmemiz. Kulağa hoş gelen bir melodinin bizi alıp uzaklara götürmesi, bir şiirdeki bizi saran duygu ahengiyle hüzünlenmemiz, yağlı boya harika bir resme hayranlık içinde dakikalarca bakakalmamız gibi en basitinden bir şeyler mi olmalı güzel düşünmek dedikleri şey…

Her bilgiye bu kadar kolay ulaşılabilen bir dönemde düşünmek gerçekten çok zor bir iş. Her şeyi bizden daha iyi bilen hemen hemen herkesin elinin altında olan cihazlarla çok bir hızlı teknolojik devinim yaşadığımız bu dönemde yapay zeka hepimizin yerine düşünüyordur belki de. Kim bilir? İnsan yine de düşünmeyi ve kendisiyle içinden konuşmayı asla unutmamalı.

Albert Camus, “Düşüş” isimli romanında şöyle der: “Belli bir yaştan sonra her insan kendi yüzünden sorumludur.” Yüzümüz bir şekilde tavrımıza benzer. Tavırlarımızı düşünce merkezlerimiz belirler. Kısaca ne düşünüyorsak fiziksel ve ruhsal olarak ona dönüşüyoruz zamanla. Hem de hiç farkına varmadan. Anadolu insanı buna;” İçinin güzelliği dışına vurmuş.” der, Mevlana da “Testinin içinde ne varsa dışına o sızar.” der.

Bu dünya da herkes düşündüğü kadar yer kaplıyor aslında. Dünya bir düşünceden asla daha büyük olamaz. Dünyanın ölçülmüş bir çapı varken ruhun ve hayal gücünün bir çapı olduğunu kim bize söyleyebilir? Hayallerimizin ve ruhumuzun yanında dünyayı gözümüzde fazla büyütmeden yaşamak lazım, ayaklarımızın altında biraz da o ufacık kalsın…

Düşüncelerimiz dünyaya baktığımız pencerelerin yazılımlardır. Bu yazılımlara göre dünyaya siyah beyaz da bakabiliriz, full hd rengarenk olarak da bakabiliriz. Tüm bu yazılımların mimarı insanın ta kendisidir. Ayarlarımıza artık dokundurmayalım.

İlgilendiğimiz alanlar, çevremizdeki insanlar, arkadaş seçimlerimiz, sözlerimiz, davranış, tavır ve üsluplarımız hep içimizdeki yazılımın birer dışavurumudur.

Psikoloji net bir şekilde olumlu ve olumsuz düşüncelerimizin sağlığımıza olan etkilerini de ortaya koyuyor zaten. Hücrelerimizin en önemli gıdasına düşüncelerimize de bu yüzden dikkat etmeliyiz.

Güzel düşünmek sanatsa, hayatı güzelleştiren, sorgulayan, anlamlandıran, kolaylaştıran, estetik katan her şey de sanattır o zaman. Hayatını güzel yöneten her insanlar da bu dünyanın en iyi sanatçılarıdır. Kim inkar edebilir?

Şimdilerde çok uzak görünse de dünyayı her şeye rağmen, günün birinde yine güzel insanlar gelip kurtaracak.