Baş dönmesi, nefes alamama, bulantı, kalp atım hızının artması gibi fiziksel belirtiler ve yoğun kaygı, kontrol kaybettiği düşüncesi, ölüm korkusu gibi bilişsel belirtilerinde eşlik ettiği beklenmeden gelişen panik ataklardan oluşan bir bozukluktur. Panik bozukluğa sahip olan bireyler sürekli panik atak geçirecekleri düşünürler ve bundan dolayı sürekli stres yaşarlar.
Panik Atağı Nedir?
Algılanan tehlikeye karşı birdenbire gösterilen tepkidir. Aniden başlar ve hızlı bir şekilde şiddetlenir. Panik atak genellikle korku kuşatması şeklinde tanımlanır. Hızlı bir şekilde doruk noktasına ulaşır. Birey, panik ataklar yaşadıkça kendine olan güvenini de yitirmeye başlar. Panik atak yaşamaktan kaçınmak için günlük yaşamını panik atak gelecek mi düşüncesine göre düzenler.
Panik Atağı Belirtileri
Panik atağı tanısı konulabilmesi için aşağıdaki belirtilerden en az dördünün bulunması gerekir:
- Çarpıntı, kalp atımlarında hızlanma,
- Terleme,
- Titreme ya da sarsılma,
- Nefes almada güçlük yaşama,
- Boğuluyormuş gibi hissetme,
- Göğüste ağrı ya da baskı,
- Bulantı ya da karında rahatsızlık,
- Uyuşma ya da karıncalanma duyumları,
- Üşüme ya da ateş basmaları,
- Sersemlik, baş dönmesi, bayılma hissi, dengesizlik,
- Kontrolünü kaybedeceği ya da çıldıracağı korkusu,
- Ölüm korkusu,
- Gerçekdışılık duyguları ya da benliğinden ayrılmış olma duyumu.
Panik atağın 3 tipi vardır:
Beklenmeden gelişen panik atak tipi: Durduk yere çıkan ataklardır. Ortam ya da durumla ilişkisi bulunmamaktadır.
Durumsal olma eğilimli panik atak tipi: Bazı durum ve ortamlarda ortaya çıkan ataklardır. Fakat aynı durum ve ortamda her zaman atak olmamaktadır.
Duruma bağlı panik atak tipi: Hemen her zaman belli bir ortamda ortaya çıkan ataklardır.
Panik Bozukluk Neden Olur?
Panik bozukluğun nedenleri karmaşıktır. Ve tek bir etken sunmak mümkün değildir. Panik bozukluğun tedavisinde nedenlerini bilmek gerekmez. Sadece bu sorunu ortaya çıkaran çeşitli etkenleri bilmek rahat hissettirebilir. Bu etkenler: Kalıtım(bedensel yatkınlık), kişilik özellikleri, çevre ve yaşam olaylarıdır.
Panik Bozukluk Tedavisi Nasıl Olur?
Panik bozukluğa sahip kişilerin tedavi sonuçları kişiden kişiye farklılıklar göstermektedir. Yapılan araştırmalara göre hastaların yaklaşık yarısında tedavi sonrası belirti kalmamaktadır. İlaç tedavisi ve psikoterapi ayrı ayrı ya da birlikte kullanılabilir. Yine yapılan araştırmalar panik bozukluğun ilaca da psikoterapiye de iyi bir düzeyde yanıt verdiğini göstermektedir. Tedavi planı bireyin ihtiyaçlarına yönelik olarak planlanmalıdır.
KAYNAKÇA
- Amerikan Psikiyatri Birliği, Psikiyatride Hastalıkların Tanımlanması ve Sınıflandırılması Elkitabı (DSM-IV-TR) çev. Köroğlu E.
- Çıtak, S. (2018). Anksiyete Bozukluklarında Tedavi Yaklaşımları: Psikoterapi ve FarmakoterapiTürkiye Klinikleri Family Medicine-Special Topics
- Örsel, S., Güriz, O., Akdemir, A., ve Türkçapar, H. (2003). Panik Bozukluğu Alt Tiplerinin Belirtiler Açısından Araştırılması.Klinik Psikiyatri Dergisi
