“Nehir yönünü değiştirmez; yalnızca önündeki taşı aşmanın başka yolunu bulur.”
Bazı cümleler vardır; okunduğunda anlaşılmaz, yaşandığında anlam kazanır. Hayat da biraz böyledir.
İnsan çoğu zaman kırıldığı yerde değil, kırıldıktan sonra yürümeye devam ettiği yerde değişir. Çünkü yaşamın gerçek yüzü, rüzgârsız günlerde değil, yönünü kaybetmiş gibi hissettiğin anlarda görünür.
Bir nehrin haritasına uzaktan baktığında her şey kusursuz görünür. İnce bir çizgi gibi dağlardan iner, ovalardan geçer ve sonunda denize kavuşur. Oysa yukarıdan bakınca görünmeyen şey şudur: Nehirler düz akmaz. Hiçbiri.
Her kıvrımın ardında bir direnç vardır. Her sessiz dönüşün ardında görünmez bir mücadele. Ve her akışın içinde, kimsenin bilmediği küçük vazgeçişler saklıdır.
Belki de bu yüzden insan kendini en çok suya benzetir. Çünkü su da insan gibi hatırlar. Geçtiği toprağın rengini taşır. Dokunduğu kayanın izini içinde saklar. Gökyüzünü yansıtır ama gökyüzü olmaz.
İnsan da böyledir. Sever ama sevdiğine dönüşmez. Kaybeder ama kaybettiği şey olmaz. Acı çeker ama acının kendisi değildir.
Fakat bunu anlamak zaman ister. Çünkü zihnimiz, önüne çıkan her taşı kaldırmak ister. Her soruna cevap, her eksikliğe anlam, her yaraya hızlı bir iyileşme arar. Oysa doğa başka bir dil konuşur.
Dağlar acele etmez. Mevsimler acele etmez. Nehirler acele etmez. Sadece devam eder. Bazen bir adım. Bazen bir damla. Bazen de sessizce bekleyerek.
İnsan beklemeyi çoğu zaman durmak sanır. Oysa bazı bekleyişler, görünmeyen yolculuklardır. Tohumun toprağın altında yaptığı gibi. Gece gökyüzünün sabaha hazırladığı gibi.
Mindfulness belki de tam burada başlar. Hayatı değiştirmeye çalışmadan önce onu duyabilmekte. Bir nefesin içeri girişini fark etmekte. Kalbin ritmini dinlemekte. Zihnin getirdiği düşünceleri misafir gibi ağırlayıp, zamanı gelince uğurlayabilmekte.
Çünkü her düşünce gerçek değildir. Her korku gelecek değildir. Ve her taş, son değildir.
Bazı taşlar yönümüzü kesmek için değil, içimizde saklı kalan yolu görünür kılmak için vardır.
Bir nehir düşün. Yıllarca aynı vadiden akmış olsun. Aynı gökyüzünü görsün. Aynı rüzgârı dinlesin. Ve bir gün önüne, daha önce hiç karşılaşmadığı kadar büyük bir taş çıksın.
İlk anda her şey bitmiş gibi görünür. Su yavaşlar. Ses azalır. Kıyılar sessizleşir. Ama dışarıdan duran şey, içeride hâlâ akıyordur.
İnsan da böyledir. Bazı sessizlikler tükenmişlik değildir. Yeni bir yol arayan ruhun dinlenmesidir.
Çünkü yaşamın en derin bilgeliği, her kapıyı zorlamamakta saklıdır. Bazı kapılar iterek açılmaz. Bazı yollar yürüyerek bulunmaz. Bazı cevaplar ise yalnızca sakinleşen bir zihne uğrar.
Ve belki de bu yüzden hayatı sevmek hâlâ mümkün. Her şeye rağmen. Eksik kalanlara rağmen. Geri gelmeyenlere rağmen. Çünkü insanın içindeki yaşam arzusu, çoğu zaman en karanlık gecelerde bile küçük bir kandil gibi yanmayı sürdürür.
Derler ki eski zamanlarda dağın eteklerinde akan bir nehir varmış. Bu nehir, diğerlerinden farklıymış. Çünkü denize ulaşmak için acele etmezmiş.
Bir gün önüne devasa bir kaya düşmüş. Oradan geçenler nehre bakıp üzülmüş:
“Artık akamaz.” demişler.
Günler geçmiş. Aylar geçmiş. Mevsimler değişmiş. Bir sabah aynı insanlar yeniden oraya gelmiş.
Ve şaşkınlıkla görmüşler ki nehir hâlâ akıyor. Taşı kırmamış. Yerinden oynatmamış. Sadece onun etrafından geçecek başka bir yol bulmuş.
Yaşlı bir bilge o gün sessizce şöyle demiş:
“İnsanı güçlü yapan, önüne çıkan taşı yok etmesi değildir. Taşa rağmen içindeki akışı koruyabilmesidir.”
Belki de hayat, tam olarak bundan ibarettir. Kendimiz kalarak değişmek. Kırılmadan değil, kırıldıktan sonra da akabilmek.
Ve unutmamak:
“Nehir yönünü değiştirmez; yalnızca önündeki taşı aşmanın başka yolunu bulur.”
