2-3 yaş dönemi çocuğun psiko-sosyal gelişimi için oldukça önemlidir. Çocuk için esasında bebeklikten çocukluğa bir geçiş dönemidir. Anneler ve babalar için zaman zaman oldukça zorlayıcı olan bu dönem genellikle 16 ile 42 ayları arasında görülmektedir. Bu süreç genellikle 2 yaş sendromu olarak adlandırılır.
Çocuk artık adımlar atmaya, konuşmaya başlar. Bir birey olmanın ilk adımlarını atar. Bağımsızlık duygusu gelişir. Kendisini, çevresini keşfeder. O döneme kadar anne ve babasına tamamen bağımlı olan bir bebek artık kendi başına hareket edebildiğini görür. Çocuk kendini ifade etmek ister. Bunun yanında artık bir birey olma yolunda olan çocuğumuz artık daha enerjik ve meraklıdır. Bu dönemde genellikle anne ile çekişmeler başlar. Çocuklarda bu dönemde görülen durumlar genel olarak şu şekildedir:
- İnatlaşma
- Israrcı davranma
- Huysuzlaşma
- İsteklerini zorla kabul ettirme
- Öfke patlamaları
- Ağlama nöbetleri
- Saldırma
- Uyku düzeninde bozulmalar
- Beslenme düzeninde bozukluklar
Ebeveynlerin bu süreci doğru ve kontrollü bir şekilde yönetmeleri oldukça önemlidir. Kişiliğimizin temellerinin atıldığı bu dönemler oldukça hassastır. Aksi halde bu dönem çocuklarda derinden etkileyen izler bırakabilir.
Ebeveyn olarak bu dönemin psiko-sosyal gelişimde önemli bir basamak olduğunu ve son derece doğal bir süreç olduğunu bilmelisiniz, çocuğunuzun davranışlarını normal karşılamaya çalışmalısınız. Çocuğunuz henüz ahlaki ve toplumsal kuralları anlamaya ve öğrenmeye henüz tam olarak hazır değildir. Dolayısıyla sizin çok katı kurallar eşliğinde verdiğiniz eğitim ve katı sınırlardan pek bir şey anlamayacaktır.
Çocukla bir kriz anında inatlaşmayın. Çocuk istediği şeyi gerçekleştirmek adına birtakım tepkiler verebilir. Krizi önlemek adına istediğini yapmak yerine sakince beklemeyi deneyin. Olumsuz davranışını sona erdirdiğinde çocuğunuza ilgi göstermeyi deneyin. Ardından tane tane olacak şekilde çocuğunuz ile konuşmaya ve bir iletişim kurmaya çalışın. Ağlayarak veya bağırarak istediği bir şeyi almasına ya da yaptırmasına asla izin vermeyin. Çocuğunuza bağırmak, cezalandırmak kesinlikle kaçının. Cezalar asla bir çözüm değildir bunu unutmayın! Çocuğunuzu korkutarak ona bir şeyler veremezsiniz. Anlık olarak o yaptığı hareketten kaçınmasını belki sağlayabilirsiniz ama uzun vadede birçok hasar verebilirsiniz.
Bu yaş grubunda çocukların ilgisini ve enerjisini farklı yönlere çekmek oldukça kolaydır. Unutmayın! 2-3 yaş çocuğunuzun sorgulama dönemidir. “Bu ne?” “Niye?”, “Neden?” sorularını bıkıp usanmadan size soracaktır. Ne kadar yorgun olursanız olun çocuğun sorularını yanıtsız bırakmayın ve terslemeyin. Çok daralırsanız, çok yorgun olduğunuzu, dinlenmeye ihtiyacınız olduğunu, sorularını sonra cevaplayacağınızı söyleyin. Şu an çocuğunuz etrafını ve kendisini keşfetmeye çalışan bir minik meraklı… Çocuğunuzun etrafını ve kendisini geliştirmesine engel olmayın. İhtiyaçlarını ve sorularını sevgiyle ve sabırla karşılayın.
Ebeveyn olarak belki çok yorulabilirsiniz ve enerjinizin kalmadığını hissedebilirsiniz öyle ki kendinizi bile suçlayabilirsiniz. Bunun bir dönem olduğunu ve herkesin başına geldiğini unutmayın. Tüm bunlar çocuğunuzun ağlaması, oyun oynaması veya uyuması kadar doğal eylemler. Bunu unutmayın.
